Laatst gewijzigd op 5 May 2026
FAIR int en verdeelt vergoedingen namens de audiovisuele vormgevers van een Filmwerk: directors of photography, editors, production-, make-up & haar en kostuum ontwerpers, (production) sound designers, visual effect artists en animatiemakers, die als zogeheten ‘Head of Departement’ bij het Filmwerk worden aangeduid en wier bijdrage van scheppend karakter wordt geacht.
Per functie staat het scheppend karakter beschreven in het document Functiebeschrijvingen, in samen werking tot stand gekomen met de vakverenigingen gelieerd aan FAIR. Als de werkzaamheden vallen binnen de omschrijving wordt geacht sprake te zijn van makersschap in de zin van artikel 45a Auteurswet.
Artikel 45a Auteurswet – Iedereen die een ‘origineel werk’ maakt, heeft vanwege de Auteurswet het exclusieve recht zijn werk openbaar te maken of te verveelvoudigen. Dit recht geldt tot zeventig jaar na de dood van de maker. Wanneer je samen met anderen een filmwerk maakt, zijn jullie samen de (mede-)auteurs. Artikel 45 van de Auteurswet introduceert voor filmmakers een ‘vermoeden van overdracht’. Omdat er een grote hoeveelheid auteursrechthebbenden bij een filmwerk betrokken zijn, centreert de wet in beginsel de exploitatiebevoegdheid bij de filmproducent. Dit heeft de producent nodig om het werk te exploiteren.
De wet bepaalt dat filmmakers recht hebben op een billijke vergoeding bij vertoning. Onder Rechthebbenden worden mede begrepen erfgenamen en legatarissen, en andere door het Bestuur als Rechthebbende aangemerkte (rechts)personen.
Om te kunnen claimen, sluit je je aan bij FAIR. In de Aansluitingsovereenkomst staat vermeld voor welke vormen van gebruik van filmwerken je je aansluit bij FAIR.
In de Aansluitingsovereenkomst staat vermeld voor welke vormen van gebruik van filmwerken de Rechthebbende zich aansluit bij FAIR. Voor vrijwel al deze gebruiksvormen heeft de Rechthebbende een wettelijk recht op vergoeding. Ook vind je hier een toelichting op de Aansluitingsovereenkomst en hoe de verschillende documenten van FAIR in elkaar grijpen.
Voor de exploitatievormen verleent de Rechthebbende aan FAIR de bevoegdheid om rechten uit te oefenen en/of vergoedingen te incasseren, oftewel een mandaat. Met het mandaat kan FAIR namens alle aangesloten Rechthebbenden collectieve afspraken aangaan, incasseren en uitkeren. FAIR treedt exclusief op voor de audiovisuele vormgevers. Bevoegdheid wordt verleend door middel van overdracht van vergoedingsrechten aan FAIR of met het geven van een opdracht aan FAIR, oftewel lastgeving.
Het mandaat aan FAIR voorziet ook in de bevoegdheid om deze vergoedingen voor de aangesloten Rechthebbenden te incasseren in het buitenland. Daarvoor sluit FAIR contracten met buitenlandse zusterorganisaties op basis van wederkerigheid.
Het repartitiereglement beschrijft de regels en procedures voor de verdeling (repartitie) van de vergoedingen aan de Rechthebbende op basis van verdeelregels in het FAIR Repartitiereglement. In het Repartitiereglement vind je tevens de nodige definities zoals bijvoorbeeld van de Rechthebbende.
Uitkering gaat op basis van de verdeelregels in FAIR’s Repartitiereglement. Uitgangspunt voor de verdeling zijn drie wegingsfactoren. Dat is ten eerste de vertoningsduur van het uitgezonden filmwerk in minuten. Iedere minuut is een punt. Elk filmwerk krijgt daarnaast een waardering vanuit de programmacategorie waartoe het wordt gerekend: Speelfilm, Film, Tv-serie, Werkdagelijkse Tv-serie, Docudrama/Documentaire, Kunst (concerten, kleinkunst, podiumkunst), Amusement, Informatief en Educatie, Overige filmwerken, etc. De waardering vermenigvuldigd met het aantal minuten geeft een puntentotaal. Dit totaal wordt verdeeld over de Rechthebbenden volgens de derde weging: de makercategorie oftewel camera, montage, art, geluid, visual effects en animatie.
Aanmelden kan door je te registreren via de FAIR Portal. We werken hiervoor samen met Service Bureau Filmrechten (SBF). Je kan je aansluiten wanneer je als head of department tenminste één aantoonbare credit hebt op een filmwerk binnen de kaders van de definitie van Rechthebbende. Het is niet nodig dat je lid bent van een vakvereniging.
Door aansluiting bevestigt de Rechthebbende dat hij/zij mede maker is van de filmwerken die bij FAIR worden aangemeld. Uitkeringen van FAIR vinden plaats op ‘claimbasis’ per verdelingsjaar. Per jaar, bevestig je per uitgezonden filmwerk je aandeel.
Om te kunnen claimen moet je aangemeld zijn bij de FAIR Portal bij Servicebureau Filmrechten (SBF). Als je dit nog niet hebt gedaan, doe dit dan zo snel mogelijk. Meer informatie over het aanmeldproces vind je hier.
Hoe werkt het claimen?
1. Log in op Mijn FAIR en kies Claimen. Je ziet per periode een lijst met alle titels waarvoor een vergoeding beschikbaar is
2. Klik op een titel die je wilt claimen. Je komt op een pagina waar je voor jouw functie per filmtitel kan aangeven op welk percentage je recht hebt
3. De titels die je hebt geclaimd vind je terug onder Claims
Let op dat je uitsluitend titels en het juiste percentage claimt waarvan je met zekerheid de rechten bezit. Als jouw functie door meerdere mensen is uitgevoerd is het slim om in overleg te bepalen welk percentage je mag claimen. Anderen kunnen zien wat jij hebt geclaimd.
Gedeelde credits
Bij iedere productie kan je een bepaald percentage claimen. Dat werkt als volgt:
Heb jij deze productie -en dit seizoen- in je eentje jouw functie uitgevoerd, dan claim je 100%. Als je een gedeelde credit hebt, of bijvoorbeeld niet alle afleveringen van een seizoen of serie hebt gedaan, dan claim je het percentage waar je recht op hebt. In principe volg je hierbij hoe je credit is vermeld.
Heb je bijvoorbeeld op een documentaire een gedeelde DoP-credit met één ander, dan claim je 50%. Het staat je vrij om bij iedere productie in overleg met je mede-creditgenoot onderling een andere verdeling af te spreken, als het totaal maar 100% is.
Als in totaal per functie meer dan 100% wordt geclaimd, wordt de uitkering geblokkeerd.
